دنیا یک روز دیگر به افغانستان فکر کرد.

روز 28 جنوری از هر جای دنیا چهره یی در لنکستر هاوس و هوتل چرچیل لندن می دیدی، هیلاری کلینتون، وزیر خارجه چین، آیکن بری و هولبروک، کای ایده، بان کی مون و ... دیپلومات ها و سفیران، رییسان بانک ها و تجار افغانی، نماینده های جامعه مدنی، حدود 400 ژورنالیست، هر کس به طرفی می رود، با کسی خوش و بش می کند، در حالی که با کسی حرف می زند، زیرچشمی بقیه سالون را زیر نظر دارد، لبخند بر لب اما در ذهن چندین موضوع در حال پردازش است مثل وقتی که صفحه های زیاد را همزمان در اینترنت باز کنی طبیعی است که سرعت اینترنت ات کم می شود و نمی توانی با دقت در یک جا تمرکز کنی. در روزهای شلوغ مثل همین کنفرانس هم همین حال را درچهره آدم ها می توانم بخوانم که هر کس چند صفحه را در ذهنش باز کرده و نمی تواند وارد یک بحث جدی تر شود، گفتگوها تا حد ممکن کوتاه و کوتاه تر می شود و گاهی تا حد تنها یک لبخند می رسد. کارمندان تشریفات به سرعت به این طرف و آن طرف می روند و اگر محفل افغانی باشد و یا بخشی از اداره آن به افغان ها باشد این رفت و آمدها تا حدی زیاد می شود که کل فضا را آشفته می کند و راستی سرگیجه می گیری.

لنکستر هاوس لندن، محل برگزاری کنفرانس ساختمان کوچک زیبایی است، تدابیر امنیتی در خیابان های اطراف شدید است. از در ورودی که آرم کنفرانس در بالای پله ها نصف شده تا منزل دوم که سالون مستطیل شکل کنفرانس بیش از 150 تن را نمی توان در آن جای داد و در طرف راست سه اتاق به عنوان دفتر افغانستان و در کنارش دفتر هیات ملل متحد است در منزل اول سه اتاق ملاقات های دو جانبه هیات ها به نام گولد روم برای افغانستان و برای ملل متحد در نظر گرفته شده است. مهمانان با کارت آبی تا همین حد و به خیمه پشت کنفرانس و با کارت نارنجی به دفتر افغانستان و با کارت سرخ به سالون اصلی جلسات هدایت می شدند.

یک خیمه کلان مانند خیمه لویه جرگه خودمان برای دیپلومات ها و سفیران در نظر گفته شده که حدود 400 نفر گنجایش دارد،البته خیمه یی زیبا به رنگ سفید و در هر جای آن چند صفحه بزرگ تلوزیون نصب شده که علوه بر لابی و پذیرایی توسط دخترکان خوشکل که مودب و شرمگین فقط به کار پذیرایی مصروف اند و اصلاً توجه ندارند که این همه جنب و جوش برای چیست! در این سالون علاوه بر پخش مستقیم سخنرانی کنفرانس، بی بی سی جهانی و سالون منزل اول به زبان های انگلیسی، فرانسویی، فارسی و دو-سه زبان دیگر توسط گوشی قابل پی گیری است. در یک طرف ردیف لپ تاپ های است برای اینترنت و در گوشه های دیگر میزهای پذیرایی و در بیرون سالون کنفرانس خیمه دیگری به همین اندازه برپا شده برای کنفرانس مطبوعاتی و دفترهایی برای خبرنگاران، در آخر روز من و سمیر از تشریفات به آنجا رفتیم. میلیبند، داکتر سپنتا و و کای ایده کنفرانس مطبوعاتی دادند، این دوتای آخری در واقع آخرین روز کاری شان بود و جانشین های آنها تعیین شده اند. علاوه با خبرنگاران افغان، با تعداد زیادی از خبرنگاران خوش و بش کردیم، هر کدام یک مصاحبه اختصاصی با داکتر سپنتا را می خواستند، در راه بازگشت از در پشتی هیلاری کلینتون را دیدیم که گوشواره یا چیزک دیگر افتاده بود و در حلقه گاردها دنبال آن روی زمین می گشت، چند لحظه با سپنتا خوش و بش کردند، اولین بار بود که هیلاری را از نزدیک می دیدم شاد و خندان و با جذبه است چنان که انتظار داشتم و در موردش خوانده بودم.

قصه این که، گردهمایی لندن در در ادامه زنجیره کنفرانس هایی است که بیشتر وقت وانرژی دولت افغانستان را می برد و این سوال اکنون مهم و مهمتر شده که چرا این همه کنفرانس بین المللی؟ آیا دستارودهای این کنفرانس ها بیشتر ازوقت و انرژی که برای آن تلف می شود هست؟ به ویژه این سوال برای دولت افغانستان جدی است، که هفته ها پیش از این گونه کنفرانس ها تقریباً کل وزارت های مربوط تنها روی آن تمرکز می کنند و از همه کارهای روزمره باز می مانند، در کشورهای پیش رفته که ظرفیت اداری بالاست مثل همین وزارت خارجه بریتانیا تنها همان دیپارتمنت و چند تای دیگر مصروف می شوند، یک روز پیش کنفرانسی بین المللی دیگر در مورد یمن با همین حد از جنب و خوش برپا بود و ... همین جمع شدن یک روزه و سند آن که بنا بر پیشنهاد گوردن براون در یک سخنرانی بود، بیش از سه ماه کار مداوم در لندن وکابل را در برگرفت. برای اولین بار طرح اولیه و بیشتر متن آن توسط افغانستان تهیه شد، یک کمیته از وزیران خارجه، دفاع، داخله و مشاور امنیت ملی و ارگان های محلی چار پنج بار در وزارت خارجه جلسه کردند و خواسته های وزارت ها تهیه شد، در همین حال در لندن نیز چندین نشست با مدیریت وزارت خارجه بریتانیا دیپلوماتهای بیش از 60 کشور در چندین جلسه خواسته های دولت متبوع خود را طرح کردند، آخر کار سندی شد که توصیه می کنم اگر وقت داشتید حداقل یک بار بخوانید.

داکتر سپنتا در روزهای آخر کار به عنوان وزیر خارجه و حتی پس از آن به عنوان رییس هیات افغانی، بیشترین خواسته های افغانستان را وارد سند کنفرانس نمود، این در حالی است که همه مخالفانش از پارلمان تا لندن تلاش کردند که او به کنفرانس به لندن نیاید، اما در لندن تنها کسی که بر خواسته های افغانستان با شدت تمام ایستادگی می کرد او بود و خیلی های دیگر را دیدم که فقط برای خرید و گردش آمدند و رفتند. در واقع, اجندا، برنامه و هدف کنفرانس لندن در ابتدا خیلی وحشتناک علیه افغانستان بود، از هر جهت و نوعی بازخواست و تحمیل شرایط سخت تر جدید و غیرقابل قبول را شامل می شد که برشمردن آن بحث و مقاله یی جدا را می طلبد اما رفته رفته به حدی فروکاسته شد که در آن سند می توانید ببینید، بسیاری از توقع ها و انتظارات افغانستان نیز در آن بازتاب یافته است.

مذاکره با طالبان و ایجاد صندوق وجهی برای آن، انتقال مسوولیت رهبری امنیتی به نیروهای افغانستان تا افزایش نیروهای افغانستان تا 300 هزار تن و تجهیزشان تا سال 2011, مبارزه با فساد اداری، مصرف تا 50 درصد از کانال دولت افغانستان و کمک بیشتر به بودجه افغانستان و شفافیت بیشتر در انتخابات پیش رو پارلمانی بنا به درس های آموخته شده از انتخابات پیشین، جدیت بیشتر در حقوق زنان و برابری زن و مرد از مهمترین موضوع های کنفرانس لندن بودند.این کنفرانس در واقع یک آغاز و یک چرخش اساسی به سمت مسوولیت پذیری بیشتر دولت افغانستان است تا حدی که امریکا و متحدانش بتوانند به بازگرداندن نیروهای خود پس از سال 2011 بیاندیشند، دولت افغانستان بتواند بیشترین کمک های خارجی را خود مصرف کنند و پروسه صلح با طالبان با جذب عناصری از آن به کاهش خشونت یاری رساند.

لینک های مرتبط:
اعلامیه کنفرانس لندن
مجموعه ویدئوها و سخنرانی های کنفرانس لندن در یوتیوپ